Ujęcie wody dla aglomeracji górnośląskiej: budynek biura z 1895 oraz modernistyczna, ceglana pompownia z 1929 z kompletnie zachowanym wyposażeniem ruchu parowego stacji pomp na dawnych stanowiskach pracy (m.in. zespoły pompowe, turbiny i kompresory z 1925) oraz współczesnymi urządzeniami produkcyjnymi.



W drugiej połowie XIX wieku na skutek eksploatacji górniczej następował odpływ wód do wyrobisk górniczych. Spowodowało to zanikanie wody w studniach przydomowych. Ani wody gruntowe, ani te w zbiornikach nie odpowiadały wymogom norm wody pitnej dla ludności, dlatego dochodziło do zatruć i epidemii m.in. cholery. Zmusiło to władze pruskie do rozpoczęcia poszukiwań Źródeł wody. W 1874 roku zrobiono pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a osiem lat póŹniej zakończono prace wiertnicze przy najgłębszej studni - tzw. Karchowickiej Studni Głębinowej" (o głębokości 215 m). W latach 1894-1895 przystąpiono do budowy kompleksu wodociągowego w Karchowicach. Wzniesiono wolno stojące budynki: stacji pomp, kotłowni parowej i administracyjne. Zainstalowano również konieczne zespoły pompowe o napędzie parowym oraz kotły do produkcji pary. Pierwsza przebudowa zakładu nastąpiła w latach 1927-1929, kiedy to przebudowano halę maszyn (instalując w niej nowe pompy i sprężarki), kotłownię, a także wybudowano warsztat, łaŹnię, magazyn, garaże, budynek straży pożarnej i komin. W latach 60-tych XX wieku częściowo wymieniono wyposażenie wodociągów i nastąpiła elektryfikacja zakładu. Wszystkie urządzenia korzystające z energii pary wodnej zostały wyłączone z ruchu. Obiekty tworzące zespół zabudowań Zakładu Produkcji Wody "Zawada" (dawniej Państwowego Wodociągu "Zawada") wzniesiono w stylu modernizmu. W zakładzie zachowało się zabytkowe wyposażenie wnętrz.



Czynne:

• pon.-pt.: 8:00-16:00,
• sob., niedz.: po wcześniejszym uzgodnieniu.

Wstęp bezpłatny.
Obiekt dostępny częściowo dla osób niepełnosprawnych, trasa zwiedzania ogranicza się do zwiedzania ekspozycji na powietrzu i hali pomp, jest to skrócenie z 1.5h do 1h.


ZABYTKOWA STACJA WODOCIĄGOWA "ZAWADA" w Karchowicach
Karchowice, ul. Bytomska 6
tel.: 032 6038861
email: gpw@gpw.katowice.pl
www: www.gpw.katowice.pl

Inne:

• zobacz galerię zdjęć