Czym jest Szlak Zabytków Techniki?

Szlak Zabytków Techniki to tematyczny, samochodowy szlak turystyczny o zasięgu regionalnym, obejmujący obiekty związane z dziedzictwem przemysłowym województwa śląskiego. Tworzy go 36 obiektów związanych z tradycją górniczą i hutniczą, energetyką, kolejnictwem, łącznością, produkcją wody oraz przemysłem spożywczym. Intencją autorów projektu jest zbudowanie, w oparciu o najważniejsze i najciekawsze pod względem walorów historycznych i architektonicznych obiekty poprzemysłowe w regionie, markowego produktu turystycznego. Docelowo Szlak Zabytków Techniki ma stać się najbardziej interesującą trasą turystyki industrialnej w kraju i jako jeden z głównych markowych produktów turystycznych województwa śląskiego charakteryzować region na turystycznej mapie Polski i Europy.

Dlaczego przygotowano ten Szlak?

Szlak Zabytków Techniki utworzono poprzez połączenie kilkudziesięciu obiektów. Działanie to tworzy nową wartość, a przygotowana kompleksowa oferta zwycięża nad pojedynczą usługą. Szlak oddaje specyfikę Regionu, stanowiącą jego bogactwo i podstawę tożsamości. Może być "unikalną propozycją sprzedaży" województwa śląskiego na rynku regionalnych ofert turystycznych. Przygotowany Szlak nie jest samoistnym oderwanym tworem ale pomysłem na promocję Regionu. W założeniu ma być produktem integrującym i aktywizującym województwo śląskie.



Szlak Zabytków Techniki jako oferta regionalna:

• odzwierciedla przejawy tradycyjnej kultury Regionu oraz daje możliwości korzystania z nich odwiedzającym województwo;
• oparty jest na produktach i świadczeniach regionalnych, dających się łatwo odróżnić i zidentyfikować;
• obejmuje nie tylko przeszłość Regionu i jego tradycję, lecz również jego współczesne oblicze, przemiany i charakter;
• umożliwia zachowanie i wykorzystanie obiektów często unikalnych na skalę światową.

Główne cechy Szlaku Zabytków Techniki jako produktu turystycznego to:

• autentyczność,
• oryginalność,
• niepowtarzalność,
• unikatowość,
• atrakcyjność.

Kto jest realizatorem projektu?

Projekt zrealizowany został przez Wydział Promocji Regionu, Turystyki i Sportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. W procesie tworzenia Szlaku uczestniczyły także Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach oraz Śląska Organizacja Turystyczna.


Etapy realizacji projektu

Szlak Zabytków Techniki istnieje od czterech lat - jego oficjalne otwarcie dla odbiorców nastąpiło w październiku 2006 roku. Jednak prace nad przygotowaniem produktu trwały od lipca 2004 roku. Przez pierwszy rok odbywał się audyt na terenie 53 obiektów województwa śląskiego, związanych z historią przemysłu. W wyniku wizyt w obiektach przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego oraz Śląskiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego stworzyli listę uwzględniającą cechy turystyczne obiektów oraz ich wartość historyczną, aby ostatecznie, we współpracy z władzami lokalnymi, przedstawicielami branży turystycznej oraz właścicielami obiektów, wskazać na grupę tych najlepiej spełniających oczekiwania co do nowego produktu turystycznego. Lista 29 obiektów tworzących Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego została ustalona mocą uchwały Zarządu Województwa Śląskiego nr 1153/268/II/2005 z dnia 21 czerwca 2005 roku. W kolejnych latach do Szlaku włączano dodatkowe obiekty - w 2007 roku - następne dwa, w 2009 - jeden, w 2010 roku przyłączonych zostało aż 6 obiektów, usunięte zostały 2 - tak powstał obecnie istniejący produkt turystyczny.
Od początku istnienia Szlaku Zabytków Techniki trwały prace nad promocją nowego produktu. Stworzono identyfikację wizualną (wraz z logotypem), serwis internetowy, system oznakowania, mapę Szlaku.
Każdy z obiektów zostaje oznaczony tablicami informacyjnymi w jednakowym layoucie i o podobnej budowie. Jedna z nich oznacza przynależność obiektu do Szlaku Zabytków Techniki, druga zawiera krótki opis obiektu w trzech wersjach językowych, wskazówki dla zwiedzających, zdjęcie obiektu. Jednocześnie, projektowane jest oznakowanie drogowe opisujące obiekty, które pomagać ma turystom dotrzeć do poszczególnych obiektów na Szlaku i promować je.
Powstały także wspólne dla wszystkich obiektów broszury informacyjno-promocyjne (ulotki), mające funkcje mini-przewodnika, oraz papierowe wersje mapy Szlaku. Publikacje prezentujące ofertę Szlaku Zabytków Techniki ukazują się w wielu wydawnictwach m.in.: w prasie branżowej (TTG, "Aktualności Turystyczne", "Wiadomości Turystyczne", "Turystyczna", "Forum Biznesu", "Świat Podróże Kultura", "Silesia Airport") i codziennej oraz publikacjach internetowych.




Najbliższa przyszłość Szlaku Zabytków Techniki

Początkowi funkcjonowania Szlaku towarzyszyć będzie szereg działań promocyjnych i informacyjnych, w tym m.in. kampania reklamowa w środkach masowego przekazu. W ciągu najbliższych kilku miesięcy przeprowadzony zostanie montaż tablic zbiorczych w centrach wybranych miast z terenu województwa śląskiego oraz w porcie lotniczym w Pyrzowicach. Kolejnym krokiem, o zasadniczym znaczeniu, będzie wykonanie oznakowania drogowego dojazdowego do obiektów wchodzących w skład Szlaku oraz wypracowanie formuły jego zarządzania.


Marka Szlaku Zabytków Techniki

W ramach działań zmierzających do stworzenia silnej marki Szlaku w 2009 roku przyjęto "Strategię marketingową i wytyczne strategiczne promocji SZT". W ramach prac nad strategią przeprowadzono cykl warsztatów i szkoleń, których celem była integracja członków Szlaku oraz tworzenie i konsultacja planów promocyjnych. Ważnym etapem komercjalizacji SZT było podpisanie w Zabrzu we wrześniu 2009 r. trójstronnej "Deklaracji w sprawie działań na rzecz rozwoju Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego". Jest ona wyrażeniem intencji i oświadczenia woli współdziałania wszystkich podmiotów, które powołały do życia i finansują szlak (Województwo Śląskie i Śląska Organizacja Turystyczna) oraz obiektów należących do Szlaku Zabytków Techniki. Deklaracja jest podpisywana każdorazowo przy włączaniu nowych obiektów do Szlaku.
Jednym z największych sukcesów było włączenie w styczniu 2010r. Szlaku Zabytków Techniki, jako jedynego z Europy Środkowej i Wschodniej, do Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (European Route of Industrial Heritage). Dołączył w ten sposób do grona najlepszych turystycznych szlaków regionalnych w Europie. Szlak Zabytków Techniki został również doceniony w kraju - otrzymując w 2007 r. miano Produktu Turystycznego Roku, a w 2008r. został wyróżniony Złotym Certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej oraz Złotym Medalem MTP w 2010 r.
Działania nad dalszym rozwojem szlaku nie ustają. Konsekwentnie będzie wdrażany plan marketingowy SZT. W planach są kolejne szkolenia dla zarządców i pracowników obiektów.